Əjdəha və siçanlar

     

   

       Çöllükdə yırtıcı vəhşi heyvanın əlinə keçən xəbərsiz bir yolçudan bəhs edən belə bir şərq nağılı var. Heyvanın əlindən qaçmaq istəyən yolçu boş quyuya atlanır, amma quyunun dibində ağzını açaraq onu udmağa hazırlaşan əjdəhanı görür. Yazıq yolçu heyvanın onu yeyəcəyindən qorxub quyudan çıxmağa ürək eləmir, nə də quyunun dibinə düşmür ki, əjdəha onu yeyər. Belə ki, o quyunun divarındakı çatın arasıdan bitən kolun budağından yapışaraq üstünə dırmaşır.  Onun qollarındakı gücü zəifləməyə başlayır və anlayır ki, tezliklə özünü onu hər iki tərəfdən gözləyən ölümə təslim edəcək. Buna baxmayaraq o yenə də dırmaşmağa davam edir və birdən ətrafına baxanda görür ki, budağından sallandığı kolun ətrafında davamlı dövrə vuran iki siçan, biri qara, biri ağ, kolu gəmirir. Tez ya da gec onlar kolu gəmirib qurtaracaqlar, budaq qırılacaq və o, əjdəhanın ağzına düşəcək. Yolçu bunu görür və bilir ki, onun məhvi qaçınılmazdı. Lakin, o hələ də budaqdan sallanarkən kolun yarpaqlarından süzülən bal damcılarını görür və dilini uzadıb balı yalayır. Eyni ilə mən də, məni parça-parça etməyə hazırlaşan ölüm əjdəhasının əlindən qaçamağın mümkünsüz olduğunu bilə-bilə həyatın budaqlarından yapışmışam, və mən bu iztirabın içinə necə düşdüyümü anlaya bilmirəm. Bir vaxtlar məni ovunduran bu balı yalamağa çalışıram. Lakin bu bal artıq mənə heç bir zövq vermir, ağ və qara siçan – gündüz və gecə- mən yapışdığım budağı gəmirirlər. Əjdəhanı aydın görürəm və bal daha əvvəlki kimi şirin dadmır mənim üçün. Mən yalnız bir şeyi görürəm, əlindən qurtula bilməyəcəyim əjdəha və siçanları, və gözlərimi onlardan çəkə bilmirəm. Bu nağıl deyil həqiqətdir, təkzibedilməz və hamıya məlum bir həqiqət.

    Həyatın cəlbedici sevincləri əvvəllər mənim əjdahaya olan qorxularımı boğsa da, artıq məni aldada bilmir. Nə qədər mənə deyilməsinə rəğmən: həyatın mənasını anlaya bilmərsən, bu haqda fikirləşmə, yaşa, mən artıq bunu edə bilmirəm, çünki uzun müddət bunu etmişəm. İndi gündüz və gecənin məni təqib edərək ölümümə doğru aparmağını izləməyə dözə bilmirəm. Mənim görə bildiyim tək şey budur.Qalan hər şey isə yalandır.

    Həyatda hər şeydən çox mənim gözlərimi bu acı həqiqətdən yayındıran bu iki damcı bal isə: mənim ailəm və incəsənət adlandırdığım yazılarıma olan sevgim artıq mənim üçün şirin dadmır.



Lev Tolstoy. Etiraflarım.